برگزاری سخنرانی علمی "بهره‌وری آب در کشاورزی، پیشران امنیت غذایی" به میزبانی آب منطقه‌ای فارس

به گزارش روابط عمومی آب منطقه‌ای فارس، محمدعلی شاهرخ‌نیا در یک سخنرانی علمی با عنوان "بهره‌وری آب در کشاورزی، پیشران امنیت غذایی"، که به مناسبت هفته بهره‌وری به همت شرکت آب منطقه‌ای فارس در شیراز برگزار شد، به عوامل موثر بر بهینه‌سازی و مدیریت مصرف آب اشاره و آنها را با اتکا به تحقیقات علمی، تشریح کرد.

شاهرخ‌نیا در این جلسه که به همت شرکت آب منطقه‌ای فارس و به مناسبت هفته بهره وری برگزار و با استقبال مدیران و کارشناسان این شرکت مواجه شد، استفاده از شیوه‌های سنتی آبیاری در مزارع و باغ‌ها را مهمترین عامل موثر بر حجم بالای مصرف آب در بخش کشاورزی دانست و بر لزوم اجرای راهکارهای مختلف برای بهینه‌سازی این مصرف تاکید کرد.

او با اشاره به روش‌های مختلف آبیاری سطحیی، مدیریت غیر علمی و سنتی آنها را موجب اتلاف حجم قابل توجه آب دانست و گفت: در بین روش‌های آبیاری سطحی، روش فارو یا جویچه‌ای، به نسبت آبیاری کرتی و نواری، می‌تواند هدررفت آب کمتری داشته باشد.

شاهرخ‌نیا، در ادامه به تشریح شیوه‌های آبیاری تحت فشار، اعم از بارانی، قطره‌ای و ... پرداخت و خاطرنشان کرد: هرچند یکی از بهترین راهکارها برای مدیریت مصرف آب در بخش کشاورزی، تغییر سیستم‌های آبیاری از سنتی به نوین است، اما این شیوه‌ها ضمن اینکه صرف هزینه‌ زیادی را برای کشاورز دارد، چنانچه برنامه ریزی آبیاری نداشته باشد گاهی منجر به افزایش مصرف آب خواهد شد.

عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی فارس ادامه داد: آنچه موجب صرفه‌جویی و افزایش بهره‌وری آب می‌شود، برنامه‌ریزی آبیاری یعنی تعیین دقیق زمان شروع و خاتمه با استفاده از شیوه‌های مختلف است.

او با یادآوری اینکه کشاورزان به دلایل مختلف تمایل چندانی به استفاده از برنامه‌ریزی آبیاری ندارند، گفت: استفاده از کنتورهای هوشمند و تحویل حجمی آب، راهکاری اثرگذار در این رابطه محسوب می‌شود.

شاهرخ‌نیا با یادآوری اینکه "تحویل حجمی آب، شیوه‌های آبیاری نوین، برنامه‌ریزی آبیاری "، اضلاع سه گانه مثلث بهره‌وری آب در بخش کشاورزی را تشکیل می‌دهند، به تشریح راهکارهای مختلف برای سنجش نیاز آبی خاک در مزارع و باغ‌ها پرداخت.

او با اشاره به اینکه برنامه ریزی آبیاری، آموزش مستمر کشاورزان، افزایش قیمت یا سهمیه‌بندی آب، می‌تواند بر روند بهینه‌سازی مصرف و صیانت از منابع ارزشمند آبی، اثرگذار باشد، گفت: با توجه به حجم آب مورد نیاز برای تولید محصولات مختلف کشاورزی، در صورت واقعی شدن قیمت آب، می تواند تاثیر بسزایی در کاهش مصرف اب توسط کشاورزان داشته باشد.

شاهرخ‌نیا در بخشی از سخنان خود به نتایج تحقیقات علمی انجام شده پیرامون میزان میانگین مصرف آب در شیوه‌های سنتی و نوین پرداخت و خاطرنشان کرد که برپایه این تحقیقات میانگین مصرف آب مزارع ذرت در آبیاری سطحی با مدیریت سنتی در استان فارس در سال‌های گذشته که کمبود آب وجود نداشته تا 13000 مترمکعب در هکتار بوده، در حالی که در شیوه‌های نوین آبیاری با برنامه ریزی آبیاری به حدود 6000 متر مکعب در هکتار می رسد.

این محقق حوزه کشاورزی اضافه کرد: براین اساس با استفاده از شیوه‌های آبیاری نوین و برنامه ریزی آبیاری دقیق، ضمن کاهش 50 درصدی میانگین مصرف آب در هر هکتار، افزایش بیش از 2 برابری بهره‌وری آب را هم خواهیم داشت.

شاهرخ‌نیا با اشاره به انجام تحقیقاتی پیرامون حجم آب مصرفی بخش کشاورزی و بهره‌وری محصولات مختلف زراعی و باغی، بیشترین حجم آب مصرفی را مربوط به محصولاتی نظیر نیشکر و خرما و کمترین میزان را مربوط به کلزا و زعفران دانست.

عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی فارس گفت: برخلاف تصور عامه، حجم آب مصرفی محصول هندوانه نسبت به اغلب محصولات زراعی و باغی کمتر است.

شاهرخ‌نیا در عین حال تاکید کرد که وقتی عامل تعیین کننده سطح زیرکشت باشد، گندم، برنج و یونجه، بیشترین میزان آب مصرفی را در کل کشور، به خود اختصاص داده‌اند. اما در شاخص میزان محصول تولیدی نسبت به آب مصرفی، گوجه و هندوانه بالاتر از بقیه محصولات قرار دارند.

عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس تصریح کرد: وقتی با استفاده از شیوه‌ها و راهکارهای موثر، در عین حفاظت و صیانت از منابع آبی، بهره‌وری در بخش کشاورزی افزایش یابد، قطعا شاهد پایداری امنیت غذایی نیز خواهیم بود.